خداى خود را هيچ ديده‌اى ؟ گفت : آيا چيزى را كه نبينم ، مىپرستم ؟ گفت : چگونه او را مىبينى ؟ امام ( ع ) گفت : چشم‌ها به مشاهده عينى او را درك نمىكنند . « 1 » پس اگر دانستى كه به مصداق آيه ( إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ ) « 2 » خوف همان معرفت يا ملازم و همراه آن است ، به درستى آنچه درباره امام ( ع ) آمده ، پى برده‌اى كه گفته‌اند در برخى عبادات و راز و نيازش چنان بيهوش مىشد كه گمان مىبردند زندگى را بدرود گفته است . اين حالت ژرف از خود بى خود شدن با اين سخن وى منافاتى ندارد كه خطاب به خداوند عز و جل مىفرمود : « خدايا من نه براى ترس از عقوبت و نه از روى رغبت به ثواب عبادتت مىكنم بلكه تو را شايسته عبادت يافتم و به پرستشت روى آوردم . » « 3 » آرى اين عبادت ترس از عقوبت نيست بلكه احساس ترس در برابر هيبت جلال خداوندى و آگاهى به عظمت آفريننده و سپاس نعمت‌هاى اوست . در حديث است كه پيامبر ( ص ) « هنگامى كه به نماز مىايستاد از ترس خدا رخش به سياهى مىگراييد و سينه‌اش همچون ديگ بر آتش به صدا در مىآمد . » « 4 » در حديث ديگر « مانند جامه آويزان . » « 5 » وارد شده و در حديث سومى عايشه مىگويد : « رسول خدا ( ص )

--> ( 1 ) - شرح الخطبه : ( 179 ) . ( 2 ) - فاطر : 28 ، همانا از بندگان خدا فقط دانايانند كه از خدا مىترسند . ( 3 ) - شرح مئه كلمه ابن ميثم بحرانى : 219 . ( 4 ) - الكافى : 1 / 183 ح 185 ، سنن ترمذى : 3 / 13 ، مسند احمد : 4 / 25 ، سنن ابى داود : 1 / 206 ح 161 ، سنن نسائى : 3 / 13 ، فتح البارى : 2 / 173 . ( 5 ) - منابع پيشين .